Çalıştay’ın bu ilk oturumunda, göçebe devlet olgusuna ilişkin temel kavramlarla tanımların ve kuramsal bilginin durumunu ortaya koymak üzere Yaklaşımlar ele alınacaktır. Kuramsal çerçevede başka pek çok alanda görülen Avrupamerkezci anlayışlar oldukça etkili olmuş görünmektedir. Devlete yerleşik toplumlar için geliştirilmiş görüşler çerçevesinde bakan bu eksen, göçebe toplumlarda devlet bakımından ya yokluk ya eksiklik görür. Genel olarak göçebe devlet bilgisi birincil-ikincil devlet, süreklilik-geçicilik, yerleşik toplumlarla etkileşim temaları çerçevesinde türev olgu olarak görülmekte, bununla birlikte türevciliğe karşı kayda değer karşı savlar ileri sürülmüş bulunmaktadır. Çalıştay’ın ilk amaçlarından biri göçebe devlet olgusuna ilişkin tüm yaklaşımların bir arada görülüp değerlendirilmesi, başta Tarih, Türkoloji, Antropoloji gibi disiplinlerde ileri sürülmüş önermelerin ve bunların özelliklerinin saptanması, sınıflandırılması, eleştiri ve değerlendirme süzgecinden geçirilmesidir.
1. Oturum Programı
09.30- 12.30 BİRİNCİ OTURUM
- Prof. Dr. Konuralp Ercilasun, Dünya Tarihinde Bozkır Medeniyeti
- İbrahim Çöllü, Göçebe Bilimin Doğuşu ve Göçebe Devlete Teorik Yaklaşımların Tarihsel Gelişimi
- Dr. İlkay Tosun, Rus Literatüründe Göçebe Devlet Tartışmaları
12.30-13.30 YEMEK ARASI
13.30- 17.30 İKİNCİ OTURUM
- Dr. Fahrettin Ege ve Mehmet Kovan, Devlet ve Göçebe Savaş Makinesi: Karşıtlık mı? Karşılaşma mı?
- Prof. Dr. Abdullah Gündoğdu, Göçebe Devletlerin Kuruluşuna Lev Gumilyev’in Etnogenez ve Passionarlık Kuramları Ekseninden Bakmak
- Dr. Yağız Aksakaloğlu, Göçebeliğe Bütüncül Bir Yaklaşım: D. Kişibekov Örneği
- Rabia Nur Keleş, Nikolay Kradin’in Göçebe Devlet Kavrayışı
Göçebe devletin ontolojisi -ne’liği- üzerine düşünmek gerekli görünmektedir. Kısaca Oluş adını verdiğimiz bu boyutta açıklığa kavuşturulması gereken çok sayıda soru vardır: Göçebelik nedir? Göçebe devlet nedir? Tarihsel olarak bunlar hangi halklar ve devletlerdir? Göçebe devletin yerleşik devlet karşısındaki konumu nasıl anlaşılmalıdır ya da açıklanmalıdır? Bozkır coğrafyasında göçebe devletin ortaya çıkışını mümkün kılan koşullar neler olmuştur? Aynı devletin çevresiyle olduğu kadar kendi geçmişiyle, nüfusuyla, ülkesiyle kurduğu ilişkiyi nasıl düşünmek gerekir? Bu bağlamda göçebe toplumları bir arada tutan kültür/ideoloji, iktisadi faaliyet ve siyaset üzerine neler söylenebilir?
2. Oturum Programı
09.30- 12.30 BİRİNCİ OTURUM
- Prof. Dr. Ali Murat Özdemir, Göçebe Devleti Üretim Tarzı Ekseninden Düşünmek
- Dr. Ozan Giray Şahin, Göçer Üretim Tarzı ve Göçebe Devletlerin Oluşumunda İkili Sınıf Durumu
- Dr. Hatice Duygu Bankoğlu, Göçebe Devlette Feodalizmin Varlığı Üzerine Bir Yaklaşım İnşası “Göçebe Feodalizmi”
12.30-13.30 YEMEK ARASI
13.30- 17.30 İKİNCİ OTURUM
- Dr. Soner Kavuncuoğlu, Türkiye’de Asya-Tipi Üretim Tarzı ve Göçebelik Tartışması (1965 – 1985)
- Dr. Gökay Yavrucuk, Konargöçer Dünyada Devlet: Yaklaşım ve Tartışmalar
- Gizem Magemizoğlu, Krader’in Göçebe Devlet Kuramı: Temeller ve Eleştiriler
- Dr. Kaan Akman, İbrahim Kafesoğlu’nun Bozkır Uygarlığı Tezi ve Diğer Tarihçilerin Tezleri ile Karşılaştırılması
Göçebe devletin morfolojisi -nasıllığı, göçebe devletlerin somut görünümleri üzerinden örgütlenme ve işleyiş mekanizmaları üzerinde durulması gereken boyutlardan biridir. Kısaca Tipoloji adını verdiğimiz bu boyutu düşünmek, göçebe devletin somut genel görünüm şemasını çıkarmayı amaçlamaktadır. Hangi devletlerin göçebe devlet olarak nitelenebileceğine ilişkin kuramsal bir set oluşturmak, en azından bu yolda doyurucu bir mesafe almak çok yararlı olur. Göçebe devlette yöneten – yönetilen mekanizması nasıl kuruludur? Örgütlenme ve yönetim mekanizmalarının özellikleri nelerdir? Merkeziyet -ademi merkeziyet dengesi hangi dinamiklerce belirlenir? Göçebe devleti alt-tiplere ayırabilir miyiz; alt-tipleme hangi kriterlere göre belirlenebilir? Aynı ve farklı alt tiplere mensup göçebe devletler arasındaki ilişkiler, devletin tipolojisinden ne ölçüde etkilenmektedir?
3. Oturum Programı
09.30- 12.30 BİRİNCİ OTURUM
- Doç. Dr. Erkin Ekrem, Shi-ji’ye Göre Göçebe Devleti: Hunlar Örneği
- Dr. Aybike Şeyma Tezel, Avrasya Bozkırlarında Göçebe Devletin Ontolojisi: Rou-ran Kağanlığı Örneği
- Barış Ozan Özdemir, Devletin Kavramsal Sınırlarını Aşmak: Hareket Mekân Devlet İlişkisinin Göktürkler Üzerinden Yeniden Tanımlanması
12.30-13.30 YEMEK ARASI
13.30- 17.30 İKİNCİ OTURUM
- Dr. Erol Uğraş Öçal, Göçebelikten Yerleşikliğe Bir Devlet Geleneği: Devlet ve Ordu Müziği
- Kaan İba, Göçebe Devlet Geleneğinin Aktarılması: Üretim Tarzlarının Eklemlenmesi
- Özge Yahşi, Gazan Han Reformlarında Meşruiyet, Hukuk ve İktidar Stratejileri
- Dr. Emre Teğin, Kazak Bozkırında Değnek ile Tırpanın Tarihsel Çatışmasının Dönemlendirilmesi